| Dhimitër Anagnosti (Artist i Popullit) Dhimitër Anagnosti,një nga regjisorët më të rëndësishëm të Kinematografisë Shqiptare, ka lindur në fshatin Vuno të rrethit të Vlorës më 23 janar 1936. Mbaroi shkollën e mesme "Ali Demi" në Vlorë. Kryen studimet me nota të shkëlqyera në Institutin Kinematografik "VGIK" të Moskës në ish Bashkimin Sovjetik, ku diplomohet për kinooperator. Së bashku me Viktor Gjikën xhiron si punim diplome filmin "Njeriu kurrë nuk vdes", një ekranizim i tregimit të Ernest Heminguejt, punim i cili u vlerësua me Çmimin e Parë në Festivalin Botëror të Shkollave Kinematgorafike, që u zhvillua në Holandë më 1961. Fillon punë si operator në Kinostudion "Shqipëria e re" në 1961, me filmin "Debatik" (1961) e më pas me filmin "Toka jonë" (1964). Xhiron të parin film dokumentar me ngjyra "Gurët dekorativë" në vitin 1964. Bashkëpunimi me Viktor Gjikën do ta nxjerrë para spektatorit në vitin 1966 por këtë radhë në filmin e parë si regjisor "Komisari i dritës", film në të cilin po në bashkëpunim më Gjikën do ta shohim edhe në rolin e operatorit. Ndoshta regjia ishte dhe ëndrra e vjetër e Anagnostit sepse vetëm një vit më vonë në 1967, do të paraqes para publikut filmin "Dueli i heshtur" por kësaj here si regjisor i vetëm. Karriera e tij e gjatë artistike e filluar si regjisor vazhdon duke realizuar 14 filma artistikë, 10 filma dokumentarë, por edhe duke shkruar 15 skenarë,duke shkruar gjithashtu pothuaj të gjitha skenarët e filmave ku ka qenë regjisor. Filmat e tij janë vlerësuar në Konkurse e Festivale të ndryshme qofshin këto kombëtare apo ndërkombëtare. Për cilësitë e tij të rralla artistike, si dhe për krijimtarinë e tij dinjitoze është nderuar me titullin “Artist i Popullit”, 1987 dhe me kupën e karrierës në Festivalin e 10-të Filmit Shqiptar. Si për shumë artistë të tjerë diktatura komuniste pavarësisht vlerave të padiskutueshme nuk hezitoi të censurojë edhe veprat këtij artisti të mirënjohur. Mund të përmenden këtu filmi “Gurët e shtëpisë sime” (1985) i cili nuk e lejua që të shfaqet në Televizionin Shqiptar apo dokumentari “Përjetësi” (1974) i cili u ndalua të shfaqet para publikut. Kështu që nuk duket e rastësishme impenjimi i Anagnostit në lëvizjen demokratike të viteve 90-të kundër një regjimi që mohonte fjalën dhe mendimin e lirë. Në sajë të këtij impenjimi ai do të zgjidhet deputet i PD-së në Kuvendin e Shqipërisë (1991-1996). Nga 12 prill 1992 deri në 4 dhjetor 1994, kur dha dorëheqjen do të ketë nderin të emërohet në postin e lartë të Ministrit të Kulturës, Rinisë dhe Sporteve. Po në dhjetor të vitit 1994, Anagnosti së bashku me një grup të njohur intelektualësh bëhet ideator dhe themelues i Fondacionit për Artin dhe Kulturën "Fan Noli", në të cilin ka postin “Këshilltar Nderi”. Për meritat e tij artistike Dhimitër Anagnosti është vlerësuar me titullin e lartë "Artist i Popullit". Regjisori është i martuar me aktoren e mirënjohur të skenës dhe ekranit shqiptar,Roza Anagnosti (Artiste e Merituar). Regjisor Film Artistik 2006 -- Gjoleka i biri i Abazit 1989 -- Kthimi i ushtrisë së vdekur 1987 -- Përralle nga e kaluara 1985 -- Gurët e shtëpisë sime 1982 -- Vëllezër dhe shokë 1979 -- Në shtëpinë tonë 1977 -- Monumenti 1976 -- Lulëkuqet mbi mure 1975 -- Kur hiqen maskat 1974 -- Cuca e maleve -- Teatër (Ekranizim i baletit) 1971 -- Malet me blerim mbuluar 1968 -- Plagë të vjetra 1967 -- Duel i heshtur 1967 -- Komisari i dritës -- co/regjisor Film Dokumentar 1983 -- Kujtime nga Gjirokastra 1981 -- Të dielat në Tiranë 1974 -- Përjetësi 1972 -- Metalurgjia e zezë 1973 -- Motive nga dita e diel 1970 -- 1 maj 1970 -- Parafabrikatet 1966 -- Kurdoherë krah për krah 1964 -- Gurë dekorativë 1962 -- Gjirokastra 1961 -- Njeriu kurrë nuk vdes Skenarist 2006 -- Gjoleka i biri i Abazit 1989 -- Kthimi i ushtrisë së vdekur 1987 -- Përralle nga e kaluara 1985 -- Gurët e shtëpisë sime 1983 -- Fraktura 1982 -- Besa e Kuqe 1982 -- Vëllezër dhe shokë 1977 -- Monumenti 1976 -- Lulëkuqet mbi mure 1975 -- Kur hiqen maskat 1971 -- Malet me blerim mbuluar 1968 -- Plagë të vjetra 1961 -- Njeriu kurrë nuk vdes Operator 1966 -- Komisari i dritës -- co/operator 1964 -- Toka jonë 1961 -- Debatik Çmimet Për filmin “Gjoleka i biri i Abazit” (2006) është vlerësuar me : Çmimin “Menzione Speciale” në Festivalin e Mesdhetar të Filmit Med Film,Itali. Për “Kthimi i ushtrisë së vdekur” (1989) është vlerësuar me : Çmimin e Dytë për “Regjinë dhe skenarin” në Festivalin e 9-të të Filmit Shqiptar. Për "Përralle nga e kaluara" (1987) është vlerësuar me : Çmimin e Dytë në Festivalin e 7-të Kombëtar të Filmit Shqiptar/ Çmimin e Parë (ex-aequo) në Festivalin Internacional të Filmit në Bondy,Francë Për dokumentarin “Kujtime nga Gjirokastra” (1983) është vlerësuar me : Çmimin “Dokumentari më i mirë” në Festivalin e 5-të të Filmit Dokumentar Çmimi i republikës Klasi i I-rë Për filmin “Në shtëpinë tonë” (1979) është vlerësuar me : Çmimin “Regjisori më i mirë” në Festivalin e 4-ët Kombëtar të Filmit Shqiptar. Fitues i “Çmimi-t Special” në Giffoni Film Festival,Itali. Për filmin “Lulëkuqet mbi mure” (1976) është vlerësuar me : Çmimi i Republikës Klasi i I-rë. Çmimin “Filmi më i Mirë” në Festivalin e 2-të Kombëtar të Filmit Shqiptar. Çmimin “Grand Prix” në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Beograd,Jugosllavi. Fest 1980 Medaljen e Artë në Giffoni Film Festival ,Itali Për filmin “Plagë të vjetra” (1968) është vlerësuar me : Çmimi i Republikës Klasi i II-të Çmimin e Parë Në Konkursin Kombëtar për Skenarin e Filmit Shqiptar. Për filmin “Komisari i dritës” (1966) është vlerësuar me : Urdhri “Naim Frashëri” Klasi i I-rë Punimi i Diplomës “Njeriu kurrë nuk vdes” (1961) është vlerësuar me : Çmimin e Parë në Festivalin Botëror të Shkollave Kinematgorafike, Holandë,1961 Çmime të Tjera 1987 Artist i Popullit 1979 Artist i Merituar 1997 “Çmimi Madh i Karrierës” në Festivalin e 10-të të Filmit Shqiptar 1997. 2006 Çmimin“Lacio mes Evropës dhe Mesdheut” nga Regione Lazio,Itali 2006.
|